Chính phủ Nhật Bản vừa công bố chính sách mới liên quan đến bảo hiểm xã hội đối với người nước ngoài, đánh dấu một thay đổi lớn trong cách quản lý dữ liệu giữa các cơ quan.
Điểm thay đổi trọng tâm là Cục Xuất nhập cảnh (入管) và cơ quan Bảo hiểm / Nenkin (年金事務所) sẽ bắt đầu liên kết dữ liệu với nhau.
Trước đây
Hai hệ thống hoạt động riêng biệt và gần như không chia sẻ thông tin.
Khi xin gia hạn visa, lịch sử đóng bảo hiểm thường không được đối chiếu đầy đủ.
Kết quả là vẫn tồn tại trường hợp có nợ bảo hiểm nhưng vẫn hoàn tất gia hạn.
Từ tháng 6/2027
Hai cơ quan sẽ kết nối dữ liệu hoàn toàn.
Ngay khi nộp hồ sơ gia hạn hoặc thay đổi tư cách lưu trú, hệ thống sẽ tự động kiểm tra lịch sử đóng bảo hiểm.
Khả năng bỏ sót như trước đây sẽ gần như không còn.
Theo Bộ trưởng Bộ Lao động, mục tiêu của thay đổi này là thúc đẩy việc sử dụng đúng hệ thống an sinh xã hội, hướng đến một xã hội cộng sinh có trật tự, nơi người Nhật và người nước ngoài cùng tôn trọng và yên tâm sinh sống.
Theo điều tra của Bộ Lao động (tháng 4/2025):
- Tỷ lệ đóng bảo hiểm của người nước ngoài: 63%
- Tỷ lệ đóng bảo hiểm toàn dân (bao gồm người Nhật): 93%
Khoảng cách này đang tạo áp lực lên tài chính địa phương và hệ thống y tế.
Theo bài viết, việc liên thông dữ liệu được xem là công cụ để tăng tính công bằng giữa những người đang thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và bảo hiểm.
⏰ Bạn còn khoảng 2,5 năm để chuẩn bị
Khoảng thời gian này vẫn đủ để xử lý nếu bắt đầu từ sớm.
1. Kiểm tra lịch sử đóng bảo hiểm
- Đến 区役所／市役所 nơi đăng ký cư trú
- Yêu cầu xem 納付記録 (lịch sử thanh toán) từ khi đến Nhật đến hiện tại
- Kiểm tra cả bảo hiểm y tế và bảo hiểm hưu trí
2. Nếu đang có nợ — xử lý càng sớm càng tốt
- Không bỏ qua bất kỳ thư nhắc nợ nào
- Liên hệ cơ quan bảo hiểm để thương lượng trả góp (分割払い)
- Xin gia hạn thời gian nếu cần
- Đăng ký giảm trừ nếu đủ điều kiện
- Lưu giữ toàn bộ biên lai thanh toán
3. Nếu gặp khó khăn tài chính
- Nộp đơn xin 減免 (giảm / miễn) càng sớm càng tốt
- Chuẩn bị giấy tờ chứng minh như sao kê thu nhập hoặc xác nhận việc làm
- Tìm hiểu điều kiện giảm trừ tại địa phương đang sinh sống
4. Lập kế hoạch dài hạn
- Kiểm tra thời điểm visa hết hạn và chuẩn bị trước ít nhất 6 tháng
- Đưa chi phí bảo hiểm vào ngân sách hàng tháng
- Nếu chuyển việc, kiểm tra công ty mới có tham gia bảo hiểm cho nhân viên hay không
⚠️ Lưu ý đặc biệt
Nếu bạn từng làm thêm, làm tự do hoặc có giai đoạn thất nghiệp, hãy kiểm tra xem có khoảng thời gian nào chưa đóng bảo hiểm hay không.
Ngay cả khi công ty hiện tại đang đóng đầy đủ, lịch sử nợ cũ vẫn có thể được tính và ảnh hưởng đến hồ sơ visa trong tương lai.
Điều quan trọng nhất là chủ động kiểm tra và xử lý sớm, thay vì chờ đến thời điểm gia hạn visa.
Đừng để thay đổi chính sách làm gián đoạn kế hoạch sống và làm việc của bạn tại Nhật Bản.